Khởi nghiệp từ cây giống cấy mô – Hành trình bền bỉ tạo giá trị cho nông nghiệp sạch

Trong bối cảnh nông nghiệp ngày càng đòi hỏi cao về năng suất, chất lượng và tính đồng đều của cây trồng, cây giống cấy mô đang dần trở thành lựa chọn ưu tiên của nhiều nông dân và doanh nghiệp. Không chỉ là câu chuyện của công nghệ, đây còn là hành trình khởi nghiệp đầy tâm huyết của những người trẻ dám dấn thân vì nông nghiệp bền vững.

Một trong những tấm gương tiêu biểu là chị Bùi Thị Kim Thanh (30 tuổi, huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang), người đã dành nhiều năm nghiên cứu và làm chủ quy trình nhân giống cây trồng bằng phương pháp nuôi cấy mô, mở ra hướng đi mới mang lại thu nhập ổn định và giá trị lâu dài cho cộng đồng nông dân địa phương.

Xem thêm: Nguồn gốc cây dừa sáp ở Việt Nam và giá trị đặc biệt của giống dừa sáp

Đầu tư bài bản cho phòng thí nghiệm nuôi cấy mô

Dẫn chúng tôi tham quan phòng thí nghiệm, chị Thanh chia sẻ rằng suốt hơn 4 năm qua, hầu như ngày nào chị cũng gắn bó với các giá kệ cấy mô, ống nghiệm và tủ vô trùng. Để xây dựng được cơ sở nhân giống như hiện nay, vợ chồng chị đã mạnh dạn đầu tư hơn 2 tỷ đồng cho cơ sở vật chất, trang thiết bị và nghiên cứu quy trình kỹ thuật.

Trước khi khởi nghiệp, cả hai vợ chồng đều là nghiên cứu viên công tác tại Bộ môn Công nghệ sinh học, sinh lý, sinh hóa và sau thu hoạch thuộc Viện Cây ăn quả miền Nam. Năm 2019, vì hoàn cảnh gia đình và mong muốn phát triển hướng đi riêng, chị Thanh quyết định nghỉ việc, dồn toàn bộ tâm huyết mở trang trại nhân giống mang tên Cây giống – Cây cấy mô 5Q. Chị trực tiếp đảm nhiệm nghiên cứu quy trình, trong khi chồng hỗ trợ chăm sóc cây tại nhà lưới sau giờ làm việc.

Theo chị Thanh, cây giống cấy mô có ba ưu điểm nổi bật: chuẩn giống – sạch bệnh – chất lượng đồng đều, giúp người trồng giảm rủi ro và nâng cao hiệu quả sản xuất. Chính những lợi thế này đã thôi thúc chị theo đuổi con đường khởi nghiệp, với mong muốn mang nguồn giống chất lượng cao đến gần hơn với bà con nông dân.

Kiên trì nghiên cứu để làm chủ quy trình chuẩn

Dù có nền tảng chuyên môn, nhưng những ngày đầu khởi nghiệp không hề dễ dàng. Nhiều giống cây chị chưa từng nghiên cứu trước đó, buộc phải thử nghiệm đi thử nghiệm lại hàng chục, thậm chí hàng trăm lần mới tìm ra công thức phù hợp.

Để tạo ra một cây giống cấy mô hoàn chỉnh, quy trình phải trải qua nhiều công đoạn nghiêm ngặt: lựa chọn cây mẹ sạch bệnh, khử trùng mẫu, tạo chồi, nhân nhanh số lượng, cấy chuyền, tạo rễ và cuối cùng là đưa cây ra vườn ươm thích nghi với điều kiện tự nhiên. Mỗi giai đoạn đều đòi hỏi sự chính xác cao về môi trường, hóa chất, nồng độ và thời gian xử lý.

Các công đoạn trong phòng cấy mô (môi trường in vitro) có thể kéo dài từ vài tháng đến hơn một năm. Sau khi ra rễ, cây tiếp tục được chăm sóc tại nhà lưới từ 1,5–3 tháng tùy loại trước khi xuất bán. Nhờ kiểm soát chặt chẽ quy trình, tỷ lệ sống của cây khi ra môi trường tự nhiên đạt từ 80% trở lên, có nhiều loại cây đạt tỷ lệ rất cao.

Đa dạng giống cây – đáp ứng nhu cầu thị trường

Hiện nay, trang trại của chị Thanh đã nhân giống thành công hơn 30 loại cây trồng và cây cảnh, nổi bật như khóm (dứa) MD2, hoa cúc, hoa lan (phi điệp, dendro) và nhiều loại cây kiểng lá có giá trị kinh tế cao. Mỗi năm, cơ sở cung cấp ra thị trường hàng chục nghìn cây giống cấy mô, và dự kiến sẽ nâng sản lượng lên 300.000 – 400.000 cây/năm trong thời gian tới.

Song song với hoa và cây cảnh, xu hướng sử dụng cây ăn trái cấy mô – đặc biệt là chuối – cũng đang được nhiều nhà vườn quan tâm. Việc so sánh hiệu quả giữa các phương pháp nhân giống truyền thống và hiện đại được phân tích khá rõ trong các tài liệu chuyên sâu như https://vigen.vn/cach-bon-phan-cho-mai-vang/, giúp người trồng có thêm cơ sở lựa chọn nguồn giống phù hợp.

Giá hợp lý – chất lượng tạo niềm tin

Nhờ tận dụng mặt bằng sẵn có và tối ưu quy trình sản xuất, sản phẩm cây giống của chị Thanh có giá bán thấp hơn so với nhiều nguồn cung khác trên thị trường nhưng vẫn đảm bảo chất lượng. Chẳng hạn, hoa cúc đồng tiền từ Đà Lạt về Tiền Giang có giá 5.500–6.000 đồng/cây, trong khi tại cơ sở của chị chỉ từ 4.000–4.500 đồng/cây; cây sống đời chỉ khoảng 3.000 đồng/cây.

Chính sự cân đối giữa giá thành và chất lượng đã giúp sản phẩm của cơ sở nhanh chóng được nông dân địa phương tin tưởng lựa chọn, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình và tạo động lực mở rộng sản xuất.

Lan tỏa giá trị từ nông nghiệp công nghệ cao

Không chỉ phát triển kinh tế cho gia đình, cơ sở của chị Thanh còn tạo việc làm thường xuyên cho 4 lao động trẻ với thu nhập khoảng 5 triệu đồng/người/tháng, đồng thời tạo thêm việc làm thời vụ cho lao động nhàn rỗi tại địa phương.

Câu chuyện khởi nghiệp từ cây giống cấy mô của chị Thanh cho thấy, khi khoa học công nghệ được ứng dụng đúng hướng và xuất phát từ nhu cầu thực tế của người nông dân, sẽ tạo ra giá trị bền vững cho cả người sản xuất lẫn thị trường. Những nền tảng chia sẻ kiến thức và giải pháp về giống cây trồng như https://vigen.vn/ đang góp phần quan trọng trong việc lan tỏa mô hình nông nghiệp hiện đại, hiệu quả và lâu dài.